{"count":17752,"next":"http://admin.kavishala.in/sootradhar/authors/?format=json&page=669","previous":"http://admin.kavishala.in/sootradhar/authors/?format=json&page=667","results":[{"id":28112,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/kavishala_logo.png","name":"हेरी सिंक्लेयर लेविस","bio":"
\r\n

मूल नाम : हेरी सिंक्लेयर लेविसजन्म : 07/02/1885निधन : 10/01/1951 | अन्य

સવિશેષ પરિચય:

\r\nહસમુખ પાઠક

\r\nપાઠક હસમુખ હરિલાલ\r\n\t\t(૧૨-૨-૧૯૩૦) : કવિ, અનુવાદક. જન્મ પાલીતાણામાં. ૧૯૫૪માં ગુજરાત કૉલેજમાંથી બી.એસસી. ૧૯૫૫માં દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાંથી ડિપ્લોમા ઇન લાઇબ્રેરી સાયન્સ અને ૧૯૬૪માં માસ્ટર ઑવ \r\n\t\tલાઇબ્રેરી સાયન્સ. ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૬ સુધી અટિરા અને મા. જે. પુસ્તકાલય, અમદાવાદમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૬૬થી ૧૯૬૮ સુધી હાઈલેસેલાસી યુનિવર્સિટી, અડીસ-અબાબામાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૦થી સરદાર પટેલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑવ \r\n\t\tઇકોનોમિક ઍન્ડ સોશિયલ રિસર્ચમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૧-૮૦ દરમિયાન એ જ સંસ્થાનાં ‘અન્વેષક’ (અંગ્રેજી) અને ‘માધુકરી’ સામયિકોના તંત્રી.\r\n\t\t

\r\n\t\tતેઓ સ્વાતંત્ર્યોત્તર કાળના પ્રયોગશીલ કવિ છે. પ્રત્યેક કૃતિમાં વિષયવસ્તુ, છંદ-લય અને અભિવ્યક્તિના નવા પ્રયોગો માટે મથતા આ કવિએ ‘નમેલી સાંજ’ (૧૯૫૮)ની અઢાર રચનાઓ ઉમેરી છે. બંને ખંડની રચનાઓ \r\n\t\tભાવબોધ અને અભિવ્યક્તિની રીતે ભિન્ન છે.\r\n\t\t

\r\n\t\t‘નમેલી સાંજ’ની ‘સાંજ’, ‘તણખલું’, ‘આંબો’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે ?’, ‘પશુલોક’, ‘વૃદ્ધ’, ‘મૃત્યુ’, ‘રાજઘાટ પર’ વગેરે રચનાઓ વ્યંજનાગર્ભ સંકુલ પ્રતીકાત્મકતા, કૌંસના ઉપયોગ દ્વારા બે સ્તરે ચાલતી ગતિ, માત્રામેળ \r\n\t\tછંદોના ખંડકોનો પરંપરિત પ્રયોગ અને આધુનિક ભાવબોધ જેવી લાક્ષણિકતાઓથી ધ્યાનાર્હ છે. મૃત્યુ, પ્રેમ, ચૈતન્યતત્ત્વ જેવા ગહન-વ્યાપક ભાવોને વિષય બનાવતી ‘શિર નમ્યું’, પૌરાણિક પાત્રો કે પ્રસંગોને આધારે \r\n\t\tલખાયેલી ‘અંતઘડીએ અજામિલ’, અંતર-અવગાહન કરતી ‘ગજેન્દ્ર ચિંતન’ વગેરે દીર્ઘ રચનાઓ ગદ્યલયની અનેક શક્યતાઓને પ્રગટાવે છે.\r\n\t\t

\r\n\t\tએમણે ચેક કવિ મીરોસ્લાફ હોલુબનાં કાવ્યોનો ‘વસ્તુનું મૂળ અને બીજાં કાવ્યો’ (૧૯૭૬) નામે અનુવાદ કર્યો છે, તેમાં એમની કવિ તરીકેની સઘળી ઉત્તમ લાક્ષણિકતાઓનો વિનિયોગ થયો છે. ઉપરાંત જાપાની નાટ્યકાર જુન્જી \r\n\t\tકિનોશિટાના નાટક ‘ટવીનાઈટ’નો અનુવાદ ‘સારસીનો સ્નેહ’ (૧૯૬૩) નામે કર્યો છે. ‘મા દીકરો’ (૧૯૫૭) અને ‘રાત્રિ પછીનો દિવસ’ (૧૯૬૩) એ બે વાર્તાઓ પણ એમણે લખી છે.\r\n\t\t

-મનસુખ સલ્લા

\r\n

\r\n\t\tસાયુજ્ય (૧૯૭૨) : હસમુખ પાઠકનો આધુનિક કવિત્વરીતિને અનુસરતાં પ્રયોગશીલ કાવ્યોનો સંગ્રહ. અહી પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘નમેલી સાંજ’નાં કેટલાંક કાવ્યોના પુનર્મુદ્રણ સાથે અઢાર જેટલી નવી રચનાઓ છે. ‘સાંજ’, \r\n\t\t‘વૃદ્ધ’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે?’ જેવાં કાવ્યોમાં કવિની વક્રદ્રષ્ટિ સાંપ્રત સમયની વિસંવાદિતાઓને લય, પ્રાસ, પ્રતીક અને કૌંસની પ્રયુક્તિઓ દ્વારા સાર્થ રીતે નિરૂપે છે. પંક્તિઓની સહેતુક વિશિષ્ટ ગોઠવણી કરીને કવિતાનો \r\n\t\tદ્રશ્ય આકાર ઉપસાવવાનો પ્રયત્ન પણ અહીં છે. ઊર્ધ્વગામી થવા મથતી કવિની ભાવના અજામિલ અને ગજેન્દ્ર જેવાં પુરાકલ્પનો દ્વારા પ્રગટ થઈ છે. ‘એક ને એક’, ‘વિચાર એટલે’, ‘ઈચ્છામૃત્યુ’ જેવાં કાવ્યોનો આરંભ આકર્ષક છે.\r\n\t\t\r\n

\r\nવિકીપીડિયામાં આ માહિતી મૂકવામાં આવી છે.\r\n\t\t","raw_bio":"સવિશેષ પરિચય: હસમુખ પાઠક પાઠક હસમુખ હરિલાલ \r \t\t(૧૨-૨-૧૯૩૦) : કવિ, અનુવાદક. જન્મ પાલીતાણામાં. ૧૯૫૪માં ગુજરાત કૉલેજમાંથી બી.એસસી. ૧૯૫૫માં દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાંથી ડિપ્લોમા ઇન લાઇબ્રેરી સાયન્સ અને ૧૯૬૪માં માસ્ટર ઑવ \r \t\tલાઇબ્રેરી સાયન્સ. ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૬ સુધી અટિરા અને મા. જે. પુસ્તકાલય, અમદાવાદમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૬૬થી ૧૯૬૮ સુધી હાઈલેસેલાસી યુનિવર્સિટી, અડીસ-અબાબામાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૦થી સરદાર પટેલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑવ \r \t\tઇકોનોમિક ઍન્ડ સોશિયલ રિસર્ચમાં ગ્રંથપાલ. ૧૯૭૧-૮૦ દરમિયાન એ જ સંસ્થાનાં ‘અન્વેષક’ (અંગ્રેજી) અને ‘માધુકરી’ સામયિકોના તંત્રી.\r \t\t \r \t\tતેઓ સ્વાતંત્ર્યોત્તર કાળના પ્રયોગશીલ કવિ છે. પ્રત્યેક કૃતિમાં વિષયવસ્તુ, છંદ-લય અને અભિવ્યક્તિના નવા પ્રયોગો માટે મથતા આ કવિએ ‘નમેલી સાંજ’ (૧૯૫૮)ની અઢાર રચનાઓ ઉમેરી છે. બંને ખંડની રચનાઓ \r \t\tભાવબોધ અને અભિવ્યક્તિની રીતે ભિન્ન છે.\r \t\t \r \t\t‘નમેલી સાંજ’ની ‘સાંજ’, ‘તણખલું’, ‘આંબો’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે ?’, ‘પશુલોક’, ‘વૃદ્ધ’, ‘મૃત્યુ’, ‘રાજઘાટ પર’ વગેરે રચનાઓ વ્યંજનાગર્ભ સંકુલ પ્રતીકાત્મકતા, કૌંસના ઉપયોગ દ્વારા બે સ્તરે ચાલતી ગતિ, માત્રામેળ \r \t\tછંદોના ખંડકોનો પરંપરિત પ્રયોગ અને આધુનિક ભાવબોધ જેવી લાક્ષણિકતાઓથી ધ્યાનાર્હ છે. મૃત્યુ, પ્રેમ, ચૈતન્યતત્ત્વ જેવા ગહન-વ્યાપક ભાવોને વિષય બનાવતી ‘શિર નમ્યું’, પૌરાણિક પાત્રો કે પ્રસંગોને આધારે \r \t\tલખાયેલી ‘અંતઘડીએ અજામિલ’, અંતર-અવગાહન કરતી ‘ગજેન્દ્ર ચિંતન’ વગેરે દીર્ઘ રચનાઓ ગદ્યલયની અનેક શક્યતાઓને પ્રગટાવે છે.\r \t\t \r \t\tએમણે ચેક કવિ મીરોસ્લાફ હોલુબનાં કાવ્યોનો ‘વસ્તુનું મૂળ અને બીજાં કાવ્યો’ (૧૯૭૬) નામે અનુવાદ કર્યો છે, તેમાં એમની કવિ તરીકેની સઘળી ઉત્તમ લાક્ષણિકતાઓનો વિનિયોગ થયો છે. ઉપરાંત જાપાની નાટ્યકાર જુન્જી \r \t\tકિનોશિટાના નાટક ‘ટવીનાઈટ’નો અનુવાદ ‘સારસીનો સ્નેહ’ (૧૯૬૩) નામે કર્યો છે. ‘મા દીકરો’ (૧૯૫૭) અને ‘રાત્રિ પછીનો દિવસ’ (૧૯૬૩) એ બે વાર્તાઓ પણ એમણે લખી છે.\r \t\t -મનસુખ સલ્લા \r \t\tસાયુજ્ય (૧૯૭૨) : હસમુખ પાઠકનો આધુનિક કવિત્વરીતિને અનુસરતાં પ્રયોગશીલ કાવ્યોનો સંગ્રહ. અહી પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ ‘નમેલી સાંજ’નાં કેટલાંક કાવ્યોના પુનર્મુદ્રણ સાથે અઢાર જેટલી નવી રચનાઓ છે. ‘સાંજ’, \r \t\t‘વૃદ્ધ’, ‘કોઈને કાંઈ પૂછવું છે?’ જેવાં કાવ્યોમાં કવિની વક્રદ્રષ્ટિ સાંપ્રત સમયની વિસંવાદિતાઓને લય, પ્રાસ, પ્રતીક અને કૌંસની પ્રયુક્તિઓ દ્વારા સાર્થ રીતે નિરૂપે છે. પંક્તિઓની સહેતુક વિશિષ્ટ ગોઠવણી કરીને કવિતાનો \r \t\tદ્રશ્ય આકાર ઉપસાવવાનો પ્રયત્ન પણ અહીં છે. ઊર્ધ્વગામી થવા મથતી કવિની ભાવના અજામિલ અને ગજેન્દ્ર જેવાં પુરાકલ્પનો દ્વારા પ્રગટ થઈ છે. ‘એક ને એક’, ‘વિચાર એટલે’, ‘ઈચ્છામૃત્યુ’ જેવાં કાવ્યોનો આરંભ આકર્ષક છે.\r \t\t\r વિકીપીડિયામાં આ માહિતી મૂકવામાં આવી છે.\r \t\t","slug":"hasamukha-pathaka","DOB":"1930-02-12","DateOfDemise":null,"location":"पालीताना, गुजरात","url":"/sootradhar/hasamukha-pathaka","tags":"","created":"2024-01-15T14:43:47.860024","is_has_special_post":false,"is_special_author":false,"language":4},{"id":28116,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/%E0%A4%B9%E0%A4%AE_%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A4%86.png","name":"हेम बरुआ","bio":"

साहित्य अकादेमी पुरस्कार से सम्मानित पहले असमिया कवि और प्रसिद्ध राजनेता।

","raw_bio":"साहित्य अकादेमी पुरस्कार से सम्मानित पहले असमिया कवि और प्रसिद्ध राजनेता। ","slug":"hema-barua","DOB":null,"DateOfDemise":null,"location":"तेज़पुर, असम","url":"/sootradhar/hema-barua","tags":"","created":"2024-01-11T16:41:20.270705","is_has_special_post":false,"is_special_author":false,"language":4},{"id":28117,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/kavishala_logo.png","name":"हेम हमाल","bio":"

सुपरिचित नेपाली कवि। व्यंग्य कविताओं के लिए उल्लेखनीय।

","raw_bio":"सुपरिचित नेपाली कवि। व्यंग्य कविताओं के लिए उल्लेखनीय। ","slug":"hema-hamala","DOB":null,"DateOfDemise":null,"location":"","url":"/sootradhar/hema-hamala","tags":"","created":"2024-01-11T16:41:20.654780","is_has_special_post":false,"is_special_author":false,"language":4},{"id":28118,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%A4_%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A4%B0.png","name":"हेमंत देवलेकर","bio":"

इस सदी में सामने आए हिंदी कवि। रंगमंच से भी संबद्ध।

","raw_bio":"इस सदी में सामने आए हिंदी कवि। रंगमंच से भी संबद्ध। ","slug":"hemanta-devalekara","DOB":null,"DateOfDemise":null,"location":"उज्जैन, मध्य प्रदेश","url":"/sootradhar/hemanta-devalekara","tags":"","created":"2024-01-11T16:41:21.255794","is_has_special_post":false,"is_special_author":false,"language":4},{"id":28119,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/%E0%A4%B9%E0%A4%AE%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A4.png","name":"हेमंत कुकरेती","bio":"

सुपरिचित कवि। भारतभूषण अग्रवाल पुरस्कार से सम्मानित।

\r\n

मूल नाम : हेमंत कुकरेतीजन्म : 13/03/1965 | गढ़वाल, उत्तराखंड
सुपरिचित हिंदी कवि, कला-आलोचक, शौक़िया छायाकार, संपादक और चित्रकार।

\r\n

जन्म : 28/12/1952 | जयपुर, राजस्थान

\r\n

हेमंत शेष का जन्म 25 दिसम्बर 1952 को जयपुर, राजस्थान में एक संपन्न और शिक्षित परिवार में हुआ। पिता पेशे से वकील थे और कविताएँ लिखते थे। कविता-लेखन की प्रेरणा बचपन में पिता से ही मिली। राजस्थान विश्वविद्यालय, जयपुर से समाजशास्त्र में स्नातकोत्तर की शिक्षा प्राप्त करने के साथ राजस्थान प्रशासनिक सेवा में चयनित हुए। 

प्रशासनिक सेवा के साथ और सेवानिवृत्ति के बाद से उनकी साहित्यिक-यात्रा अनवरत जारी रही है। हाल के वर्षों में प्रकाशित आधा दर्जन कृतियों के साथ उनकी 28 से अधिक पुस्तकें प्रकाशित हैं जिनमें 13 कविता-संग्रह शामिल हैं। उनकी कविता-यात्रा का आरंभ ‘जारी इतिहास के विरुद्ध’ (1973) शीर्षक लंबी-कविता के प्रकाशन के साथ हुआ। ‘घर-बाहर’, ‘वृक्षों के स्वप्न’, ‘नींद में मोहनजोदड़ो’, ‘अशुद्ध सारंग’, ‘कष्ट के लिए क्षमा’, ‘जगह जैसी जगह’ उनके प्रमुख काव्य-संग्रह हैं। उनके दो नए काव्य-संग्रह ‘प्रायश्चित्त-प्रवेशिका’ और ‘अफ़सोस दर्पण’ शीर्षक से 2018-19 में सामने आए हैं।

उनकी सक्रियता एक कला-आलोचक के रूप में भी रही है। इस क्रम में ‘सौंदर्यशास्त्र के प्रश्न’, ‘कला-विमर्श’, ‘भारतीय कला रूप’, ‘भारतीयता की धारणा’, ‘भारतीय रंगमंच’ आदि उनके संपादन में प्रकाशित कुछ प्रमुख कृतियाँ हैं। वह पेंटिंग्स और फ़ोटोग्राफ़ी में भी रुचि रखते हैं और इन क्षेत्रों में अपने मौलिक कार्य के लिए सराहे गए हैं।

‘जगह जैसी जगह’ काव्य-संग्रह के लिए उन्हें बिहारी सम्मान से पुरस्कृत किया गया।","raw_bio":"सुपरिचित हिंदी कवि, कला-आलोचक, शौक़िया छायाकार, संपादक और चित्रकार। जन्म : 28/12/1952 | जयपुर, राजस्थान हेमंत शेष का जन्म 25 दिसम्बर 1952 को जयपुर, राजस्थान में एक संपन्न और शिक्षित परिवार में हुआ। पिता पेशे से वकील थे और कविताएँ लिखते थे। कविता-लेखन की प्रेरणा बचपन में पिता से ही मिली। राजस्थान विश्वविद्यालय, जयपुर से समाजशास्त्र में स्नातकोत्तर की शिक्षा प्राप्त करने के साथ राजस्थान प्रशासनिक सेवा में चयनित हुए।  प्रशासनिक सेवा के साथ और सेवानिवृत्ति के बाद से उनकी साहित्यिक-यात्रा अनवरत जारी रही है। हाल के वर्षों में प्रकाशित आधा दर्जन कृतियों के साथ उनकी 28 से अधिक पुस्तकें प्रकाशित हैं जिनमें 13 कविता-संग्रह शामिल हैं। उनकी कविता-यात्रा का आरंभ ‘जारी इतिहास के विरुद्ध’ (1973) शीर्षक लंबी-कविता के प्रकाशन के साथ हुआ। ‘घर-बाहर’, ‘वृक्षों के स्वप्न’, ‘नींद में मोहनजोदड़ो’, ‘अशुद्ध सारंग’, ‘कष्ट के लिए क्षमा’, ‘जगह जैसी जगह’ उनके प्रमुख काव्य-संग्रह हैं। उनके दो नए काव्य-संग्रह ‘प्रायश्चित्त-प्रवेशिका’ और ‘अफ़सोस दर्पण’ शीर्षक से 2018-19 में सामने आए हैं। उनकी सक्रियता एक कला-आलोचक के रूप में भी रही है। इस क्रम में ‘सौंदर्यशास्त्र के प्रश्न’, ‘कला-विमर्श’, ‘भारतीय कला रूप’, ‘भारतीयता की धारणा’, ‘भारतीय रंगमंच’ आदि उनके संपादन में प्रकाशित कुछ प्रमुख कृतियाँ हैं। वह पेंटिंग्स और फ़ोटोग्राफ़ी में भी रुचि रखते हैं और इन क्षेत्रों में अपने मौलिक कार्य के लिए सराहे गए हैं। ‘जगह जैसी जगह’ काव्य-संग्रह के लिए उन्हें बिहारी सम्मान से पुरस्कृत किया गया।","slug":"hemanta-sesa","DOB":"1952-09-28","DateOfDemise":null,"location":"जयपुर, राजस्थान","url":"/sootradhar/hemanta-sesa","tags":"नई कविता","created":"2024-01-15T14:41:47.835675","is_has_special_post":false,"is_special_author":false,"language":4},{"id":28121,"image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_author/kavishala_logo.png","name":"हेमचंद्र","bio":"

प्रसिद्ध जैन कवि-वैयाकरण। अनुमानित समय : 1088 ई. से 1179 ई. तक। ‘कलिकाल सर्वज्ञ’ और ‘अपभ्रंश के पाणिनि’ कहे गए।

\r\n

उपनाम : 'हेम, हेमचंद्राचार्य,'जन्म :अहमदाबाद, गुजरात
\r\n

मूल नाम : हेन्रिक एडम अलकसेनडर पियस सींकीविक्ज़जन्म : 05/05/1846निधन : 15/11/1916 | स्वीटज़रलैंड
The Great Poets and Writers in Indian and World History!

","image":"https://kavishalalab.s3.ap-south-1.amazonaws.com/sootradhar_description/black.jpg"}